తస్మాదజ్ఞాన సంభూతం

తస్మాదజ్ఞాన సంభూతం హృత్ స్థం జ్ఞానాసి నాత్మనః। ఛిత్త్వైనం సంశయం యోగ మాత్తిష్ఠోత్తిష్ఠ భారత॥42॥4॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..।జ్ఞాన యోగము.. ఓం తత్సదితి శ్రీమద్భగవద్గీతా సూపనిషత్సు బ్రహ్మ విద్యాయాం యోగశాస్త్రే శ్రీకృష్ణార్జున సంవాదే జ్ఞాన యోగో నామ చతుర్థోఽధ్యాయః... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి భరోసా ఇస్తున్నాడు.అర్జునా!సఖా!నీవు ఇంక దిగులు పడాల్సింది,అనుమానించాల్సింది ఏమీ లేదు.ధైర్యంగా లేచి,ముందుకు పో!ఎందుకంటే జ్ఞానమనేది వజ్రాయుథం లాంటిది అని చెప్పాను కదా!ఆ జ్ఞానమనే కరవాలంతో సందేహాలు అనే తుప్పలను,కంచెలను నరుక్కుంటూ పో!నీకు తిరుగులేదు.యోగాన్ని ఆశ్రయించు.అదే నీకు సరైన మార్గం చూపుతుంది.నిన్ను ఆపేవాడు ఎవ్వడూ లేడు!లే!కదలి రా! ఇట్లు ఉపనిషత్తులు,బ్రహ్మవిద్య,యోగశాస్త్రముగా పేరొందిన శ్రీకృష్ణార్జున సంవాద రూపమయిన భగవద్గీతలో జ్ఞానయోగమను నాలుగవ అధ్యాయము సమాప్తము..।

యోగ సన్న్యస్త కర్మాణం

యోగ సన్న్యస్త కర్మాణం జ్ఞానసంఛిన్న సంశయమ్। ఆత్మవంతం న కర్మాణి నిబధ్నంతి ధనంజయ॥41॥4॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..।జ్ఞాన యోగము.. శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి తన మాటల వెనక ఉండే పరమార్థం వివరిస్తున్నాడు.అర్జునా!హే ధనంజయా!నేను మనిషికి అలసత్త్వం,అజ్ఞానం,అశ్రద్ధ,అనుమానం,అసహనం ఉండకూడదు అని చెప్పాను కదా!ఎందుకనుకుంటున్నావు?శ్రద్ధ,సహనం చాలా ముఖ్యం అని చెప్పాను కదా!ఇవన్నీ చెప్పేదానికి కారణం ఒక్కటే!మనం పరమార్థ జ్ఞానంతో కర్మలను తెలుసుకుంటాము,ప్రతిఫలాపేక్ష లేకుండా ఆచరిస్తాము.బ్రహ్మ జ్ఞానంతో సంశయ నివృత్తి చేసుకుంటాము.అట్లా చేసుకుంటే మానవుడిని ఎలాంటి కర్మలు కూడా బంధించ లేవు.

అజ్ఞ శ్చాశ్రద్ధధానశ్చ

అజ్ఞశ్చా శ్రద్ధధానశ్చ సంశయాత్మా వినశ్యతి। నాయం లోకోఽస్తిన పరో న సుఖం సంశయాత్మనః॥40॥4॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..।జ్ఞాన యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి ఏ ఏపనులకు దూరంగా ఉండాలో చెబుతున్నాడు.అర్జునా!మిత్రమా!ఇప్పుడు నీకు శ్రద్ధ,సహనాలతో జ్ఞానాన్ని సంపాదించవచ్చని చెప్పాను కదా!అట్లాగే మనం వేటి వేటికి దూరంగా ఉండాలో కూడా ప్రస్తావించుకుందాము.శ్రద్ధ,జ్ఞానము లేని వాడిని ఎవరూ బాగుపరచలేరు.అట్లాగే సందేహాలతో ఉక్కిరి బిక్కిరి అయ్యేవాడు,అసలు నమ్మకమనేదే లేని వాడు జీవితంలో ఏమీ సాథించలేడు.ఇంక వాళ్ళు చెడిపోకుండా,ఏమవుతారు,చెప్పు?అన్నీటికీ అనుమానం పెనుభూతమై రెంటికీ చెడ్డ రేవడి అవుతాడు.ఇట్లా ఇహంలో ప్రశాంతంగా ఉండలేడు.అటు పరంలో ఏమీ సాథించుకోలేడు.కాబట్టి ఓ అర్జునా!నీవు అశ్రద్ధ,అజ్ఞానం,అనుమానాలని దరిదాపుల్లోకి కూడా నీ జీవితంలోకి తీసుకురాకు.

శ్రద్ధావాన్ లభతే జ్ఞానం

శ్రద్ధావాన్ లభతే జ్ఞానం తత్పర స్సంయతేంద్రియః। జ్ఞానం లబ్ధ్వా పరాం శాంతి మచిరేణాధి గచ్ఛతి॥39॥4॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..।।జ్ఞాన యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడి బుర్రలోకి తను చెప్పేది బాగా నిక్షిప్తం కావాలని పదే పదే చెబుతున్నాడు.అర్జునా!సఖా!నేను నీకు ఏమి చెప్పాను?ముందర ఇంద్రియాలను నిగ్రహించుకోవాలి అనే కదా!ఆ తరువాత ఏకాగ్ర చిత్తం సాధించాలి.అది ఎట్లా అంటావా?శ్రద్ధ,సహనాలతో ఏకగ్ర సాథన చేయవచ్చు.అంటే మనసు పట్టు తప్పకూడదు.ఒకే విషయం పైన దృష్టి పెట్టి,దానిని కైవశం చేసుకోవాలి.అలా చేసేవాడు జ్ఞానాన్ని పొందగలుగుతాడు.జ్ఞానాన్ని పొందిన కొద్ది కాలంలోనే మోక్షాన్నీ పొందగలుగుతాడు.ఎందుకంటే ఇవన్నీ ఒకదానితో ఇంకొకటి ముడిబడి ఉంటాయి.ఒక ముడి విప్పగలిగితే,ఇంకో ముడి సులభంగా విప్పవచ్చు.మొదలు పెట్టక ముందే గందరగోళంగా,మొదలు,కొస అర్థం కావడం లేదు అనిపిస్తుంది.అంటే నీకు ఏమనిపిస్తుంది?సహనము,దీక్ష,పట్టుదల,జిజ్ఞాస ఉంటే ఏమైనా సాథించ వచ్చు అనే కదా!

న హి జ్ఞానేన సదృశం

న హి జ్ఞానేన సదృశం పవిత్ర మిహ విద్యతే। తత్స్వయం యోగ సంసిద్ధః కాలేనాత్మని విందతి॥38॥4॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..।జ్ఞాన యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి ఖచ్ఛితంగా చెబుతున్నాడు.అర్జునా!హే పార్థా!నువ్వు ఎక్కడెక్కడన్నా తిరుగు.ఏ ఏ సిద్ధాంతాలు అన్నా ముందర పెట్టు.కానీ చివరకు మిగిలే జవాబు ఒక్కటే!అదే జ్ఞానము!జ్ఞానాన్ని మించినది,శక్తివంతమయినది,బలమయినది ఈ సృష్టిలో ఇంక వేరే ఏమీ లేదు.కర్మ యోగ సిద్ధిని పొందాలి మనము ముందర.అది మన గుప్పిటలో ఉంటే కాలక్రమాన ఆ జ్ఞానమనేది మనకు మనకే తెలుస్తుంది.ఏ పుణ్య తీర్థాలకు పో అఖ్ఖర లేదు,ఏ పుణ్య నదులలో ముణగక్కర లేదు.

యథైధాంసి సమిద్ధోఽగ్ని

యథైధాంసి సమిద్ధోఽగ్ని ర్భస్మసా త్కురుతేఽర్జున। జ్ఞానాగ్ని స్సర్వకర్మాణి భస్మసా త్కురుతే తథా॥37॥4॥శ్రీమద్భగవద్గీత...జ్ఞాన యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి ఇంకా వివరిస్తున్నాడు.ఓ అర్జునా!హే పాండవ మథ్యమా!నీకు ఇంకా సులభంగా అర్థం అయ్యేటట్లు చెబుతాను.అగ్ని,అదే నిప్పు కట్టెలకంటుకుంటే ఏమవుతుంది?కట్టెలన్నీ కాలిపోతాయి కదా!ఒట్టి బూడిద మిగులుతుంది.అంతే కదా!ఇక్కడ కూడా అచ్ఛం అలాగే జరుగుతుంది.మనం చేసే కర్మలు,పాప కర్మలు అన్నీ కూడా జ్ఞానం అనే అగ్నిలో కాలి,భస్మం అయిపోతాయి.మనం స్వచ్ఛంగా బయటపడగలతాము.ఆ జ్ఞానాన్ని మనం వజ్రాయుథం లాగా మలుచుకుని జీవన సమరంలో విజయం పొంది,ముక్తి పొందగలము.

అపి చేదసి పాపేభ్య

అపి చేదసి పాపేభ్య స్సర్వేభ్య పాపకృత్తమః। సర్వం జ్ఞాన ప్లవేనైవ వృజినం సంతరిష్యసి॥36॥4॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...జ్ఞాన యోగము.. శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి మర్మం అంతా అరటి పండు ఒలిచి నోట్లో పెట్టినంత సులభతరంగా చెబుతున్నాడు.అర్జునా!మనిషి అన్న తరువాత తప్పులూ,పాపాలూ,పాప కర్మలు చేయకుండా ఉండలేడు.అలా చేసే దానికి కారణాలు చాలా ఉండవచ్చు.అందులో అజ్ఞానం,అహంభావం ముఖ్యమయిన కారణాలు అయి ఉంటాయి.నేను నీకు ఇదే చెబుతున్నాను.నువ్వు ఎంత పాపాత్ముడవు అయినప్పటికీ జ్ఞానమనే తెప్ప సహాయం తీసుకోవాలి.అలా జ్ఞాన మార్గాన్ని ఎన్నుకుంటే ఆ పాప సాగరాన్ని అవలీలగా దాటగలవు.లేక పోతే ఎక్కడికక్కడ మోహం,కామం,క్రోథం,లోభం,మదము..ఇలా అన్ని దుర్గుణాలూ సుడి గుండాల లాగా మనల్ని ఉక్కిరి బిక్కిరి చేసి,నిర్వీర్యులను చేస్తాయి.కాబట్టి వీటిని పటాపంచలు చేసే మంత్ర దండం,జ్ఞానము,మన చేతిలో ఉంచుకోవాలి.