బీజం మాం సర్వభూతానాం

బీజం మాం సర్వభూతానాం విద్ధి పార్థ సనాతనమ్। బుద్ధి ర్బుద్ధి మతా మస్మి తేజ స్తేజస్వినా మహమ్॥10॥7॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..।విజ్ఞాన యోగము.... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి అన్ని ఉదాహరణలు సహేతుకంగా చెబుతున్నాడు.అర్జునా!ఓ పార్థా!నేను ఇప్పుడే చెప్పాను కదా అగ్నిలోని తేజస్సు నేనే,తాపసులలోని తపస్సు నేనే,ప్రాణులలోని ప్రాణం నేనే ఇని.ఇవే కాకుండా అన్ని ప్రాణులూ ఈ భూమి మీద బతికి బట్ట కట్టేదానికి కావలసిన మూలకారణము,అదే బీజము నేనే!బుద్ధి మంతులలోని బుద్ధి నేనే!ధైర్యవంతులలోని ధైర్యాన్ని నేనే!ఇవన్నీ నీవు తెలుసుకుంటే మంచిది.

పుణ్యో గంధః పృథివ్యాం చ

పుణ్యో గంధః పృథివ్యాం చ తేజశ్చాస్మి విభావసౌ। జీవనం సర్వ భూతేషు తపశ్చాస్మి తపస్విషు॥9॥7॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..।।విజ్ఞాన యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి ఇంకా తను ఎక్కడెక్కడ ప్రస్ఫుటమవుతాడో చెబుతున్నాడు.అర్జునా!ఓ సఖా!నేను సర్వ వ్యాపకుడిని,ఈ సృష్టిలోని అణువణువునా వ్యాపించి ఉన్నాను అని చెప్పాను కదా!ఇంకొన్ని ఉదాహరణలు చెబుతాను.భూమి యందు ఉండే సువాసన నేనే!అగ్ని యందు ఉండే తేజస్సు నేనే!సర్వ జీవ కోటి లో ఉండే ప్రాణము నేనే!తాపసులలో ఉండే తపశ్శక్తి నేనే!నేను ఏంటో చిన్నగా నీకు అర్థం అవుతుంది కదా!

రసోఽహమప్సు కౌంతేయ

రసోఽహమప్సు కౌంతేయ ప్రభాఽస్మి శశి సూర్య యోః। ప్రణవ స్సర్వవేదేషు శబ్దః ఖే పౌరుషం నృషు॥8॥7॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...।విజ్ఞాన యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి తాను సర్వ వ్యాపకుడు అని సోదాహరణంగా చెబుతున్నాడు.అర్జునా!ఓ కౌంతేయా!నేను చెప్పాను కదా నీకు...నాలోనే విశ్వం ఉంది.విశ్వమంతా నేనే వ్యాపించి ఉన్నాను,అని.నీళ్ళలోని రుచిని నేనే!సూర్య చంద్రులు వెదజల్లే కాంతి నేనే!వేదాలలోని ఓంకార నాదాన్ని నేనే!ఆకాశం లోని శబ్దం నేనే!మానవులలో ఉండే పౌరుషం నేనే!

మత్తః పరతరం నాన్యత్

మత్తః పరతరం నాన్య త్కించిదస్తి ధనంజయ। మయి సర్వ మిదం ప్రోతం సూత్రే మణిగణా ఇవ॥7॥7॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...।విజ్ఞాన యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి అంతా సులభంగా పూస గుచ్చినట్లు చెబుతున్నాడు.అర్జునా!బావా!నువ్వు ముందు ఇది తెలుసుకోవాలి.అది ఏందంటే ఈ లోకంలో నాకంటే శ్రేష్టమయినది ఇంకొకటి లేదు.ఒక రకంగా చెప్పాలంటే ఈ సృష్టి అంతా నా చుట్టే తిరుగుతూ ఉంటుంది.దారానికి కూర్చబడిన పూసలలాగా నాయందే ఈ సమస్తమూ కూర్చబడి ఉంది.నన్ను దాటి,నా కన్ను గప్పి పరమాణువు కూడా కదలలేదు.అంతా నా కనుసన్నలలోనే జరుగుతుంది.

ఏతద్యోనీని భూతాని

ఏతద్యోనీని భూతాని సర్వాణీ త్యుపధారయ। అహం కృత్స్నస్య జగతః ప్రభవః ప్రలయ స్తథా॥6॥7॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...విజ్ఞాన యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి బ్రహ్మాండము సృష్టి లయలకు తనే మూలాథారము అని చెబుతున్నాడు.అర్జునా!ఓ భరతశ్రేష్ఠా!నీకు తెలుసా?సర్వభూతాలూ కూడా ఈ పరా,అపరా ప్రకృతుల నుంచే పుట్టాయి.ఈ ప్రపంచము,ఈ విశ్వము యొక్క సృష్టి నా చేతుల మీదుగానే జరిగింది.దీనిని లయము చేసేది కూడా నేనే!ఈ రెండిటి మధ్యలో ఉండే స్థితిని కూడా నేనే నడుపుతాను.అంటే ప్రతిదీ,చీమ చిటుక్కుమన్నా కూడా,నా ఆజ్ఞ లేకుండా జరగదు.ఎందుకంటే సర్వస్వానికీ కారణభూతుడను నేనే!

అపరేయ మితస్త్వన్యాం

అపరేయ మితస్త్వన్యాం ప్రకృతిం విద్ధి మే పరామ్। జీవ భూతాం మహాబాహో య యేదం ధార్యతే జగత్॥5॥7॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...విజ్ఞాన యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి పర అపర ప్రకృతుల గురించి చెబుతున్నాడు.అర్జునా!ఓ మహాబాహో!ప్రకృతి రెండు రకాలు.అవే పర మరియు అపర.అపర ప్రకృతి అంటే పంచ భూతాలు మరియు మనసు,బుద్ధి,అహంకారము కలగలిసినది.పర ప్రకృతి అంటే శరీరము తన ప్రాణము తెలుసుకో గలిగిన,నడిపించే సూక్ష్మమయిన శ్రేష్టమయిన,సత్యమయిన,శాశ్వతమయిన చైతన్యము. మనిషి అపర ప్రకృతి కంటే ఉన్నతమయినది పర ప్రకృతి అని తెలుసుకోవాలి.ఎందుకంటే పర ప్రకృతి ఈ సమస్త విశ్వాన్నీ ధరించింది.నా ప్రకృతినే పరా ప్రకృతి అని అంటారు.

భూమి రాపోఽనలో వాయుః

భూమి రాపోఽనలో వాయుః ఖం మనో బుద్ధి రేవచ। అహంకార ఇతీయం మే భిన్నా ప్రకృతి రష్టదా॥4॥7॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..।విజ్ఞాన యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి తను సృజించిన ప్రకృతి గురించి వివరణ ఇస్తున్నాడు.అర్జునా!ఓ పార్థా!నీవు నీ చుట్టూ చూస్తున్న ప్రకృతి ఎక్కడ నుంచి పుట్టింది అనుకుంటున్నావు?ఇదంతా నా సృజనే!నా ఈ ప్రకృతి ఎనిమిది భాగాలుగా విభజింప బడి ఉన్నది.భూమి,నీరు,అగ్ని,వాయువు,ఆకాశం,మనస్సు,బుద్ది మరియు అహంకారాలే ఆ ఎనిమిది విభాగాలు.