ఇంద్రియ స్యేంద్రియ స్యార్థే

ఇంద్రియ స్యేంద్రియ స్యార్థే రాగద్వేషౌ వ్యవస్థితౌ। తయోర్నవశ మాగచ్ఛే త్తౌహస్య పరిపంథినౌ॥34॥3॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...కర్మ యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి మనం ఎక్కడ,ఏ విషయాలలో అప్రమత్తంగా ఉండాలో చెబుతున్నాడు.అర్జునా!ఈ ఇంద్రియాలూ,వాటికి సంబంధించిన విషయాలూ ఉన్నాయి కదా!అవి ఊరకనే ఉండవు.వీటి మథ్య రాగద్వేషాలు అనే పుల్లలు పెత్తనం చెలాయిస్తుంటాయి.సన్నగా పొగ బెట్టి,మంట రాజేస్తుంటాయి.వాటికి చిక్కి లోబడిపోయామా!ఇంక ఇంతే సంగతులు!కాబట్టి,ససేమిరా,రాగద్వేషాలను దరిదాపుల్లోకి కూడా మనం రానీయకూడదు.అప్రమత్తంగా ఉండాలి.ఇదంతా ఆషామాషీ వ్యవహారం కాదు.నేను ఇదంతా ఎందుకు చెబుతున్నానంటే,ఇవే జ్ఞానానికి ప్రబల శత్రువులు.తస్మాత్ జాగ్రత్త!

సదృశం చేష్టతే స్వస్యాః

సదృశం చేష్టతే స్వస్యాః ప్రకృతే ర్జ్ఞానవానపి। ప్రకృతిం యాంతి భూతాని నిగ్రహః కిం కరిష్యతి॥33॥3॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...కర్మ యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి అర్థం కావాలంటే అతని చేతనే జవాబులు చెప్పించాలి అనుకున్నాడు.అందుకని ఇలా మొదలు పెట్టాడు.అర్జునా!నీకు తెలుసు కదా!ప్రతి ఒక్కరూ ప్రకృతి రీత్యానే ప్రవర్తిస్తారు అని.ఎంతటి మహాజ్ఞానులు అయినా దానికి అతీతులు కారు. వాళ్ళు ఎక్కడ నుంచో పుట్టుకు రాలేదు కదా!కాబట్టి మహాజ్ఞాని అయినా అందరి లాగే ప్రవర్తిస్తాడు కానీ వేరే రకంగా కాదు కదా!అలాంటప్పుడు బలవంతంగా నిగ్రహం వలన ఏమి ఒరుగుతుంది,చెప్పు?ఏదైనా అర్థం చేసుకుని,మనస్పూర్తిగా చేస్తేనే ఒంట పడుతుంది,ఫలితం ఇస్తుంది.నువ్వేమంటావు?

యే త్వత దభ్యసూయంతో

యే త్వత దభ్యసూయంతో నానుతిష్ఠంతి మే మతమ్। సర్వ జ్ఞాన విమూఢాం స్తాన్ విద్ధి నష్టా నచేతసః॥32॥3॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...కర్మ యోగము... శ్రీకృష్ణుడు తనను నమ్మకపోతే వచ్చే అనర్థాన్ని సూచిస్తున్నాడు.అర్జునా!ఎవరైనా మంచి మాటలు వింటే బాగుపడతారు.లేకపోతే భ్రష్టు పట్టిపోతారు.ఇది తిట్టడమో,శాపనార్థాలు పెట్టడమో కాదు.కటిక నిజం!ఎవరైతే అసూయకు లోను అవుతారో,అలా అయి నా మాటలను పెడచెవిన పెడతారో,వాళ్ళను భ్రష్టులుగా గుర్తించు.వాళ్ళు మూఢులు అని అర్థం చేసుకో.అంతకంటే నేను చెప్పేది ఇంకేమీ లేదు.

యే మే మతమిదం నిత్యం

యే మే మతమిదం నిత్యమనుతిష్ఠంతి మానవాః। శ్రద్ధావన్తోఽనసూయంతో ముచ్యన్తే తేఽపి కర్మభిః॥31॥3॥శ్రీమద్భగవద్గీత...కర్మ యోగము.. శ్రీకృష్ణుడు అర్జునిడికి అర్థం అయ్యేలా చెబుతున్నాడు.అర్జునా!ఇటు చూడు.శ్రద్థావంతులు,అసూయలేనివాళ్ళుగా ఉండాలి ముందర.అట్లాంటివాళ్ళు నేను చెప్పినట్లుగా నడుచుకోవాలి.వారు అందరూ సమస్త కర్మదోషాల నుంచీ విముక్తి పొందుతారు.ఈ విథంగా ఒక అర గంట చేస్తే చాలులే,ఒక పూటో,ఒక రోజో చేస్తే చాల్ చాలులే అనుకోకూడదు.అను నిత్యమూ అలాంటి ధృక్పథంతో ఉండాలి.

మయి సర్వాణి కర్మాణి

మయి సర్వాణి కర్మాణి సన్న్యస్యాఽధ్యాత్మ చేతసా। నిరాశీ ర్నిర్మమోభూత్వా యుధ్యస్వ విగతజ్వరః॥30॥3॥శ్రీమద్భగవద్గీత..।కర్మ యోగము.. శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి కర్తవ్యం బోథిస్తున్నాడు.అర్జునా!నా,నీ అనే మమకారం వదిలెయ్యాలని చెప్పాను కదా!అసలు ఏ పనీ నీ కోసం అనుకుని చేయకు.నీవు చేసే సమస్త కర్మలూ నా కోసం చెయ్యి.నాకే సమర్పించు.అది నాది,ఇది నీది.నా కది కావాలి.ఇది వద్దు.ఇలాంటి కోరికలు మానెయ్యి.అంతా నాదే,అంతా నాకే అనే అహంకారం,అహంభావము మానెయ్యి.ఏదో తప్పు చేస్తున్నాను.నాకేమీ మంచి జరగడం లేదు అనే దుఃఖాన్ని ప్రక్కన పెట్టు.మోహం నుంచి బయట పడు.వివేకవంతుడివి కా!యుద్ధం చెయ్యి.నీ కోసం చేయనక్కరలేదు.నా కోసం చెయ్యి.దాని ఫలితం..।మంచైనా,చెడు అయినా నాకే వదిలెయ్యి.

ప్రకృతే ర్గుణ సమ్మూఢాః

ప్రకృతే ర్గుణ సమ్మూఢాః సజ్జంతే గుణకర్మసు। తానకృత్స్న విదో మన్దాన్కృత్స్న విన్న విచాలయేత్॥29॥3॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..।కర్మ యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి సగటు మనిషి ఎలా ఉంటాడో వివరిస్తున్నాడు.అర్జునా!పార్థా!మామూలుగా మనుష్యులు అందరూ మాయామోహితులు.ఒక భ్రమలో ఉంటారు.వాళ్ళు ఎప్పుడూ గుణకర్మల యందే ఆసక్తి చూపుతుంటారు.జ్ఞాని అనేవాడు వాళ్ళ బలహీనతలను అర్థం చేసుకోవాలి.ఊరికినే ఊదర కొట్టి,వాళ్ళను అయోమయంలో పడేయకూడదు.వారిని వారి మార్గాలనుంచి మరల్చ కూడదు.ఎక్కడికక్కడ ఆంక్షలు పెట్టి భయభ్రాంతులను చేయకూడదు.వాళ్ళను చిన్నగా సన్మార్గంలో పెట్టి సత్కర్మలు చేసేలా ప్రోత్సహించాలి.

తత్త్వ విత్తు మహాబాహో

తత్త్వవిత్తు మహాబాహో గుణకర్మ విభాగయోః। గుణా గుణేషు వర్తంత ఇతి మత్వా న సజ్జతే॥28॥3॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...కర్మ యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి అన్యాపదేశంగా చెబుతున్నాడు.కండబలమే కాదు,మనోబలం కూడా ముఖ్యమే అని.అందుకే ఇలా సంబోథిస్తున్నాడు.హే అర్జునా!హే మహాబాహూ!మనం కర్మల పైన ప్రేమలు పెంచుకోకూడదు.గుణకర్మల గురించి తెలిసినవాడు చలించడు.ఎందుకంటే సర్వకర్మలూ విషయాసక్తాలైన ఇంద్రియాల చర్యలు అని కనుక్కుంటాడు.కాబట్టి వారు నిరాపేక్షగా ఆ కర్మలను ఆచరిస్తారు.ఎలాంటి బంథాలూ,అనుబంథాలూ పెంచుకోరు.నిర్వికారంగా తాము చేయవలసిన కర్మలను ఆచరిస్తారు.