భోక్తారం యజ్ఞతపసామ్

భోక్తారం యజ్ఞతపసాం సర్వలోక మహేశ్వరమ్। సుహృదం సర్వభూతానాం జ్ఞాత్వా మాం శాంతి మృచ్ఛతి॥29॥ ఓం తత్సదితి శ్రీమద్భగవద్గీతా సూపనిషత్సు బ్రహ్మ విద్యాయాం యోగశాస్త్రే శ్రీకృష్ణార్జున సంవాదే కర్మ సన్న్యాస యోగో నామ పంఞ్చమోధ్యాయః... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి అసలు రహస్యం చెబుతున్నాడు.అర్జునా!ఓ బావా!నేను నిన్ను ఇంతలా కార్యోన్ముఖుడిని చేసేదానికి ఎందుకు ప్రయత్నిస్తున్నానో అర్థమవుతుందా?నిజంగా అసలు నేను ఎవరో,ఏందో చెప్పాలనే చిన్న ఆశ.విను.తపస్సులకు,యాగాలకు నేనే భోక్తని.సర్వలోకాలకూ నేనే అథిపతిని.దైవాన్నీ నేనే!సర్వభూతహితుడనూ నేనే!నన్ను తెలుసుకున్న యోగి క్షేమాన్ని పొందుతాడు. ఇట్లు ఉపనిషత్తులు,బ్రహ్మ విద్య,యోగశాస్త్రముగా పేరొందిన శ్రీకృష్ణార్జునుల సంవాద రూపమయిన భగవద్గీతలోని కర్మ సన్న్యాస యోగము అను ఐదవ అధ్యాయము సమాప్తము...

స్పర్శాన్ కృత్వా

స్పర్శాన్ కృత్వా బహి ర్బాహ్యాం శ్తక్షుశ్చైవాంతరే భ్రువోః। ప్రాణా పానౌ సమౌ కృత్వా నాసాభ్యంతర చారిణౌ॥27॥ యతేంద్రియ మనోబుద్ధి ర్మునిర్మోక్ష పరాయణః। విగతేచ్ఛా భయక్రోధో య స్సదా ముక్త ఏవ సః॥28॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...కర్మ సన్న్యాస యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి నిత్యముక్తుడు ఎలా ఉంటాడు,ఎప్పుడు అవుతాడు అనేది వివరిస్తున్నాడు.అర్జునా!కౌంతేయా!మోక్షము కావాలంటే మనం ఏమి చేయాలి చెప్పు?మనం నిత్య ముక్తులం ఎప్పుడు అవుతాము?జ్ఞాన మార్గంలో గమ్యం ఎలా,ఎప్పుడు చేరతాము?వీటన్నిటికీ సమాథానం చెబుతా, విను.మొదట ప్రపంచిక విషయాల పైన మోజు వదిలెయ్యాలి.వాటి జోలికి పోకూడదు.వాటి ఊసే వదిలెయ్యాలి.మన దృష్టిని భ్రూమధ్యమందు ఏకాగ్రం చేసి,కేంద్రీకరించాలి.అటు పైన ముక్కున సంచరించే ప్రాణాపానాది వాయువులను సమబద్దీకరణ చేయాలి.ఇప్పుడు ఇంక అసలు కథ మొదలవుతుంది.కనుబొమల మధ్యన దృష్టి సారించడం,ఉచ్ఛ్వాస నిశ్శ్వాసలు క్రమబద్ధీకరించడం ఒక ఎత్తు.మనసును,బుద్ధిని,ఇంద్రియాలను మన పట్టులో పెట్టుకోవాలి.స్వాథీన పరుచుకోవాలి,మన నియంత్రణలో పెట్టుకోవాలి.కనిపించిందంతా కావాలి అనే కోరికలను,భయం,కోపం,తాపం,తామసం లాంటి వాటిని అన్నిటినీ విడిచి పెట్టి,నిర్మలంగా తయారు కావాలి.అట్లా మోక్షాసక్తుడు అయిన జ్ఞాని నిత్యముక్తుడు అవుతాడు.అర్థమయిందా,అర్జునా!

కామక్రోధ వియుక్తానాం

కామక్రోధ వియుక్తానాం యతీనాం యతచేతసామ్। అభితో బ్రహ్మ నిర్వాణం వర్తతే విదితాత్మనామ్॥26॥5॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...కర్మ సన్న్యాస యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి మళ్ళీ మళ్ళీ,తిప్పి తిప్పి ఒకటే చెబుతున్నాడు.అదే ఆత్మ జ్ఞానం ఎలా సంపాదించాలి అనే విషయం! అర్జునా!ఓ బావా!ఆత్మ జ్ఞానులు అయిన యతులు సర్వత్రా బ్రహ్మానందాన్నే పొందుతారు.ఎందుకంటావు?నేనే చెబుతాను,విను.వాళ్ళు కామక్రోధాలను వదలి పెడతారు.అదే విసర్జిస్తారు.మనసును చంచలంగా కాకుండా,అదుపులో పెట్టుకుని,నిగ్రహించుకుంటారు.భగవంతునికే సర్వం అర్పిస్తారు.అందుకనే వాళ్ళకు ఏదైనా సాధ్యమవుతుంది.మోక్షానికి చేరువవుతూ వస్తారు.

లభంతే బ్రహ్మ నిర్వాణం

లభంతే బ్రహ్మ నిర్వాణ మృషయః క్షీణకల్మషాః। ఛిన్నద్వైధా యతాత్మాన స్సర్వభూతహితే రతాః॥25॥5॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...కర్మ సన్న్యాస యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి బ్రహ్మతత్త్వము అనేది ఆషామాషీ వ్యవహారము కాదు అని చెబుతున్నాడు.అర్జునా!ఓ పార్థా!నేను రెండు ముక్కల్లో చెబుతుంటే నీకు అంతా సునాయాసంగా అనిపిస్తున్నది కదా!ఎంత మాత్రం కాదు,అర్జునా!మనిషి ముందర పాపాలను నశింప చేసుకోవాలి.దీనినే క్షీణ కల్మషాః అని అంటారు.నిస్సందేహీ,జితేంద్రియుడూ కావాలి.ద్వంద్వాలకు తావు ఇవ్వకూడదు.అదే సుఖదుఃఖాలు,ఎత్తుపల్లాలు,లాభ నష్టాలు,సందేహాలు.మనిషి భ్రమలలో,భ్రాంతులలో బతుకకూడదు.నిత్యాన్ని,సత్యాన్ని స్వీకరించగలగాలి.దీనినే ఛిన్నద్వైధా అని అంటారు.ఎల్లప్పుడూ లోక హితమూ,లోక కళ్యాణమూ కోరుకోవాలి.అనంత జీవకోటినీ ప్రేమించి,అక్కున చేర్చుకోవాలి.చిన్ని నా బొజ్జకు శ్రీరామరక్ష అనుకునే సంకుచితం నుంచి బయట పడాలి.అలాంటి వాడికి బ్రహ్మతత్వం,మోక్షము లభిస్తుంది.

యోన్త స్సుఖోఽంతరారామ

యోన్తస్సుఖోఽంతరారామ స్తథాంతర్జ్యోతి రేవ యః। స యోగీ బ్రహ్మ నిర్వాణం బ్రహ్మభూతోఽధి గచ్ఛతి॥24॥5॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...కర్మ సన్న్యాస యోగము.... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి బ్రహ్మ తత్త్వం పొందగలిగే మార్గం చెబుతున్నాడు.అర్జునా!ఓ బావా!మనము బాహ్య ప్రపంచం,బాహ్య సుఖాలకు అతీతంగా ఉండగలగాలి.ఆత్మ యందే సుఖించాలి.అంతరారామః అంటే ఆత్మ యందే రమించడం,అంటే విలీనమయిపోగలగాలి.అంతర్జ్యోతి అనగా స్వచ్ఛంగా మన మనసులను ఉంచుకోగలిగినపుడు ఆత్మ జ్ఞానంతో స్వయంప్రకాశం చెందుతుంది.అలాంటి యోగము సాథన చేసిన యోగి బ్రహ్మకు ప్రియుడు అవుతాడు.అలాగే బ్రహ్మ తత్త్వాన్ని,మోక్షాన్ని పొందుతున్నాడు.

శక్నోతీహైవ యస్సోఢుం

శక్నోతీహైవ యస్సోఢుం ప్రాక్శరీర విమోక్షణాత్। కామక్రోధోద్భవం వేగం స యుక్త స్స సుఖీ నరః॥23॥5॥ శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి విశదీకరిస్తున్నాడు.అర్జునా!ఓ కిరీటీ!పండితుడు కావడం,బ్రహ్మవేత్త కావడం అనేది అనుకోగానే అయిపోము.చిటికేస్తే అయిపోము.దానికి నిరంతర సాథన కావాలి.ప్రణాళిక కావాలి.నిబద్ధత కావాలి.చాలా సార్లు ఆ పయనంలో ఒక జన్మ సరిపోదు.దీక్ష,దక్షత,సమత్త్వం,అకుంఠిత సాథన అవసరము.కాబట్టి నేను నీకు చెబుతున్నాను.ఎవడైతే తన నిర్యాణం ఆసన్నం అయ్యేలోపల కామక్రోథాలను పగ్గాలు వేసి నియంత్రణలో పెట్టుకుంటాడో వాడే యోగి.మనఃచాంచల్యాన్ని అరికట్టగలవాడే అసలు సిసలైన యోగి.అతనే ఆత్మానందంతో సర్వసుఖాలూ పొందుతాడు.ఆత్మజ్ఞానము,ఆత్మతృప్తి మోక్షానికి మొదటి మెట్లు.

యే హి సంస్పర్శజా

యే హి సంస్పర్శజా భోగాః దుఃఖయోనయ ఏవ తే। ఆద్యంతవంతః కౌంతేయ న తేషు రమతే బుధః॥22॥5॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..।కర్మ సన్న్యాస యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి ఇంకా ఇలా వివరిస్తున్నాడు.అర్జునా!ఓ కుంతీపుత్రా!అజ్ఞాని అంటే ఎవడు చెప్పు?జ్ఞానము లేని వాడు కదా!జ్ఞానము అంటే ఏంది?జ్ఞానము అంటే ముందు వెనక తెలిసి ఉండడము.పూర్వాపరాలు ఎరిగి ఉండము.తొందరపాటు లేకుండా ఉండడము.స్థిత ప్రజ్ఞత కలిగి ఉండడము.బాహ్య సుఖాలకు కాక ఆత్మ సంతృప్తికి పెద్దపీట వేయగలగడము. ఇంద్రియ సుఖాలు ఇలా వచ్చి అలా వెళ్ళిపోయే మబ్బులు లాంటివి.మన జీవితం లోకి వచ్చి,అలానే కలకాలం తిష్ఠ వేసుకుని కూర్చోవు.ఉన్నప్పుడు ఎగిరెగిరి పడడం మామూలే!అవి లేనప్పుడు కుమిలి కుమిలి ఏడవడం ఇంకా మామూలే!దీని అర్థం ఏమిటి?ఇంద్రియ సుఖాలు తాత్కాలికమయినవి.చివరకు వచ్చేటప్పటికి దుఃఖ కారకాలుగా పరివర్తన చెందుతాయి.కాబట్టి జ్ఞాని అనేవాడు ఏమి చేస్తాడు?ఈ ఒడిదుడుకులు,ఎత్తుపల్లాలు నాకు అఖ్ఖరలేదు అనే నిర్ణయానికి వస్తాడు.ఈ చంచలమయిన సుఖాలూ వద్దు..।తదుపరి వెన్నంటి వచ్చే దుఃఖాలూ వద్దనే వద్దు అనుకుంటాడు.నిజమే కదా!