ప్రయత్నా ద్యతమానస్తు

ప్రయత్నా ద్యతమానస్తు యోగీ సంశుద్ధ కిల్బిషః। అనేక జన్మ సంసిద్ధ స్తతో యాతి పరాం గతిమ్॥45॥శ్రీమద్భగవద్గీత....ఆత్మ సంయమ యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి ఏదీ తేలికగా దొరకదు అని చెబుతున్నాడు. అర్జునా!ఓ కిరీటీ!యోగాభ్యాసము,మోక్షప్రాప్తి...ఇలాంటివి అన్నీ ఆషామాషీ వ్యమహారాలు కాదు.చిటికె వేస్తే అయిపోయే దానికి.ఏళ్ళు పూళ్ళూ గడచిపోతాయి.చాలా సార్లు ఒక జన్న చాలదు.ఆ భక్తి పరాకాష్ఠ సాథించే దానికి ఎన్నో జన్మలు ఎత్త వలసి ఉంటుంది.అందుకే చెబుతున్నాను.మానవుడు ఇలా జన్మ పరంపరాభ్యాసము వలన పాప పుణ్య రహితుడు అవుతాడు.ఆ తరువాత కైవల్యం చవిచూస్తాడు.పూర్వము నుండీ వచ్చే ఆచార వ్యవహారాలు త్రోసిపుచ్చకుండా తరువాత తరానికి మనము సరిగ్గా అంద జేస్తూ ఉండాలి.అప్పుడు సంప్రదాయాలు భ్రష్టు పట్టకుండా కొనసాగుతాయి.ఆ దారిలో పోవాలనుకునేవాళ్ళు సులభంగా ఆకళింపు చేసుకుని,ముందరకు పోతారు.అనుకున్నది సాథిస్తారు.

పూర్వాభ్యాసేన తేనైవ

పూర్వాభ్యాసేన తేనైవ హ్రియతే హ్యవశో పి సః। జిజ్ఞాసురపి యోగస్య శబ్ద బ్రహ్మాతి వర్తతే॥44॥6॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..।ఆత్మ సంయమ యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి వివరిస్తున్నాడు.అర్జునా!ఓ కుంతీపుత్రా!మనకు తీపి ఇష్టమనుకో.ఏమి చేస్తాము?అది ఎక్కడ ఉన్నా కనిపెడతాము.ఒక ముక్క త్రుంచి నోట్లో వేసుకుంటే కానీ ఆ యావ,దుగ్థ తీరదు.ఇక్కడ ఏ కారణం వల్ల నైనా యోగాభ్యాసాన్ని మధ్యలో వదలి పెట్టిన వాడి మనో స్థితి కూడా అలానే ఉంటుంది.జన్మ మారినా ఆశ మారదు.కాబట్టి అతను ఈ జన్మలో కూడా పాత వాసనల ప్రభావం వలన యోగానికే ఆకర్షింప బడతాడు.ఎత్తుకోవడం ఎత్తుకోవడం యుక్త కర్మ ఫలాలను మించి పోతాడు.యోగ సాథనలో ముణిగి పోతాడు. యుక్త కర్మల వలన లాభాలు చెబుతాను.బంధాలలో చిక్కుకోకుండా ఉండడము.పాప పుణ్యాల బేరీజులతో సంబంథాలు లేకపోవడము.మనశ్శాంతితో మసలుకోవడము.మోక్ష ప్రాప్తి.భగవంతునితో అనుసంథానం కావడం.

తత్ర తం బుద్ధి సంయోగం

తత్ర తం బుద్ధి సంయోగం లభతే పౌర్వదైహికమ్। యతతే చ తతో భూయ స్సంసిద్ధౌ కురునందన॥43॥6॥శ్రీమద్భగవద్గీత.....ఆత్మ సంయమ యోగము.. శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి ప్రతి చిన్న విషయమూ పూర్వాపరాలతో సహా వివరిస్తున్నాడు.అర్జునా!ఓ కిరీటీ!సగంలోనే ముగింపు పలికిన యోగి తరువాత జన్మ సుకృతమయిన కుటుంబంలో,మంచి వారి మధ్య జరుగుతుందని చెప్పాను కదా!దీనికి కారణం ఏందంటే మనం చేసే మంచి ఎక్కడికీ పోదు.మనం కోరుకోక పోయినా దాని మంచి ఫలితాలు మనకు దక్కుతాయి.అతను తరువాతి జన్మలో అసంపూర్తిగా వదిలేసిన యోగాన్ని సంపూర్ణం చేయాలనుకుంటాడు.దానికి అనువుగా ఉండే పరిస్థితులు భగవంతుడే కల్పిస్తాడు,తన వంతు సహాయంగా.లేకపోతే రెడ్డొచ్చె మొదలొచ్చె లాగ మళ్ళీ మొదటి నుంచీ ప్రారంభించాలి కదా వ్యవహారం అంతా.ఎంతో కొంత పూర్వ జన్మ వాసనలు ఉంటాయి,పరిసరాలు,మనుష్యులు అనుకూలంగా ఉంటాయి.కాబట్టి రెండో ఆలోచన లేకుండా యోగి రంగంలోకి దిగవచ్చు.తను అనుకున్న కార్యాచరణకు శ్రీకారం చుట్టవచ్చు.ఈ జన్మలోనైనా తను అనుకున్నది సాథించి మోక్షం సంప్రాప్తమయ్యేలా విజయం సాథించవచ్చు.

అథవా యోగినా మేవ

అథవా యోగినా మేవ కులే భవతి ధీమతాం। ఏతద్ధి దుర్లభతరం లోకే జన్మ యదీదృశమ్॥42॥6॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...।ఆత్మ సంయమ యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి దిలాసా ఇస్తున్నాడు కర్మే ఫలి!అని.అర్జునా!ఓ పార్థా!మనము ఫలితం గురించి ఆలోచించకుండా,నిస్వార్థంగా మంచి పనులు చేసామంటే మనకు మంచే జరుగుతుంది.మనము చేపట్టిన కార్యము అసంపూర్తిగా మిగిలిపోయినా,మనం దుఃఖ పడేపని లేదు.దానికి తగ్గ ప్రతిఫలం దేవుడు మనకు అందజేస్తాడు.ఇప్పుడే చెప్పాను కదా అలాంటి పుణ్యాత్ములు ధనికుల ఇంటిలో కానీ,సదాచారుల ఇంటిలో కానీ పుడతారు.జ్ఞాన యోగుల వంశంలో పుడతారు.అటువంటి జన్మ మామూలు మానవులకు దుర్లభమనే చెప్పవచ్చు.ఎందుకంటే వాళ్ళ యోగ ప్రస్థానానికి నాందీ బీజం వేసినట్లే కదా,జన్మ సరి అయిన కుటుంబంలో జరిగితే!కాబట్టి ఈ విషయంగా నీవు చింతించాల్సిన అవసరము లేదు.

ప్రాప్య పుణ్యకృతాం లోకా

ప్రాప్య పుణ్య కృతాం లోకా నుషిత్వా శాశ్వతీ స్సమాః। శుచీనాం శ్రీమతాం గేహే యోగభ్రష్టోఽభి జాయతే॥41॥6॥ శ్రీమద్భగవద్గీత....ఆత్మ సంయమ యోగము... శ్రీకృష్ణుడు లాంటి మంచి మిత్రులు అందరికీ ఉంటే ఎంత బాగుంటుందో కదా!అయినా మనము కూడా అదృష్టవంతులమే!ఎందుకంటారా?శ్రీకృష్ణుడితో పాటూ అర్జునుడు కూడా మనకు మిత్రుడు అయిపోయాడు కదా!మనము అడగవలసిన ప్రశ్నలు అన్నీ మన తరఫున అతనే అడిగేస్తున్నాడు.మనకు ఆ శ్రమ కూడా తప్పించేసాడు.అర్జునుడి ప్రశ్నలకు సమాథానంగా శ్రీకృష్ణుడు ఇలా చెబుతున్నాడు.అర్జునా!ఓ సఖా!మంచి పనులు సగంలో అసంపూర్తిగా మానేస్తే ఎలా అని కదా నీ అనుమానం?ఏమీ దిగులు పడవలసిన పని లేదు.యోగ భ్రష్టుడు కూడా పుణ్యాత్ములు పొందే ఉత్తమ లోకాలు పొందుతాడు.చాలా కాలం అక్కడ నివసిస్తాడు.ఆ తరువాత సదాచారులు అయిన ధనిక కుటుంబంలో జన్మిస్తాడు.అంటే తన దీక్ష పూర్తి కాలేదు కాబట్టి పునర్జన్మ ఉంటుంది.అతను పూర్వ జన్మలో చేసిన పుణ్యకార్యాల కారణంగా మంచి మనుషుల మధ్య పుడతాడు.పూర్వ జన్మ వాసనలు ఉంటాయి కాబట్టి తాను ఎక్కడ వదలి పెట్టాడో పూర్వ జన్మలో.....అక్కడ నుంచి ముందుకు సాగుతాడు.అందుకే కదా పడ్డవాడు ఎప్పుడూ చెడ్జవాడు కాడు అని పెద్దలు అంటారు.వాడికీ ఒక మంచి రోజు వస్తుంది.

పార్థ నై వేహ నాముత్ర

శ్రీ భగవానువాచ...। పార్థ నై వేహ నాముత్ర వినాశస్తస్య విద్యతే। న హి కళ్యాణ కృత్ కశ్చి ద్దుర్గతిం తాత గచ్ఛతి॥40॥6॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...ఆత్మ సంయమ యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడి అనుమానాలు అన్నీ ఓపికగా విన్నాడు.మందహాసంతో జవాబిస్తున్నాడు.అర్జునా!ఓ పార్థా!నీ అనుమానాలు అన్నీ సహేతుకమైనవే.కాదనను.కానీ నేను ఒక విషయం చెబుతాను.శుభకర్మలు,అదే మంచి పనులు చేసేవాడికి ఎప్పుడూ చెడు జరగదు.అయ్యో!ఇంత మంచిగా జీవిత ప్రమాణాలని పాటిస్తున్నాము.ఎందుకు నాకు ఈ దుర్దశ అని చింతించాల్సిన తరుణం ఎదురవదు.అలాంటి వ్యక్తికి ఈ లోకములోనే కాదు,పరలోకంలో కూడా ఎలాంటి వినాశనమూ కలుగదు.సన్మార్గం ఎంచుకని,ఆ దారిలో పయనించడమే మనము చేయాల్సినది.

ఏతన్మే సంశయం కృష్ణ

ఏతన్మే సంశయం కృష్ణ ఛేత్తు మర్హ స్యశేషతః। త్వదన్య స్సంశయ స్సాస్య ఛేత్తా న హ్యుపపద్యతే॥39॥6॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...ఆత్మ సంయమ యోగము... అర్జునుడు శ్రీకృష్ణుడి కాళ్ళ మీద పడిపోయినంత పని చేసాడు.బావా!ఓ దేవా!అన్యధా శరణం నాస్తి,త్వమేవ శరణం మమ!అని అన్నాడు.నిజమే కదా!ఆ యుద్ధభూమిలో రెండు సేనల మధ్య ఉన్నారు.ఒక సగం అంతా శతృవర్గము.ఇంకో సగం అంతా తన వాళ్ళే.కానీ ఎవరూ కృష్ణ భగవానుడికంటే ఎక్కువ కాదు.అయినవాడూ!ఆప్తమితృడూనూ!బావా!హే కృష్ణా!నువ్వు ఒక్కడివే నాకు ఇప్పుడు గతి.నాలో పుట్టుకొస్తున్న అనుమానాలూ,భయాలూ తీర్చగల సమర్థుడివి.నీవు కాకపోతే ఇంకెవ్వరూ నా సంశయనివృత్తి చేయలేరు.శరణు జొచ్చుతున్నాను.నీవే నాకు దిక్కు.