వ్యామిశ్రేణేవ వాక్యేన

వ్యామిశ్రేణేవ వాక్యేన బుద్ధిం మోహయసీవ మే। త దేకం వద నిశ్చిత్య యేన శ్రేయోఽహమాప్నుయాత్॥2॥3॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...కర్మ యోగము... శ్రీకృష్ణుడు తనకు చెప్పే మాటలు వింటుంటే అర్జునుడికి పిచ్చి రేగి పోతున్నది.ఏ ఒక్కటీ అర్థం కావటం లేదు.ఏదో కొంచెం బోథ పడుతుందిలే అని అనుకునేలోపల ఇంకాస్త ఎక్కువ గందరగోళం అనిపిస్తున్నది.ఇంక ఉండబట్టలేక శ్రీకృష్ణుడితో అంటున్నాడు.ఏంది స్వామీ?ఒక సారి మాట్లాడినట్లు ఇంకే సారి మాట్లాడవు?నీ మాటలతో నా బుర్ర గిర్రున తిరుగుతుంది.ఇంకా ఇంకా అయోమయంలో పడిపోతున్నాను.ఒక సారి జ్ఞానం గొప్పది అంటావు.అది ఒంట పట్టిచ్చుకునేలోపల కర్మ గొప్పది అని అంటావు.నువ్వే ముందర తేల్చుకో ఈ రెండింటిలో ఏది గొప్పది అని.ఆ తరువాత నాకు ఏది శ్రేయస్కరమో చెప్పు.కప్పదాటు వ్యవహారాలు వద్దు సుమా!నాకు ఏది మంచిదో ఖచ్ఛితత్వంతో సూటిగా చెప్పు.అంటే రామబాణంలాగా సూటిగా లక్ష్యం చేరుకోవాలి.అంతేగానీ,ఊరికినే అటు త్రిప్పి,ఇటు త్రిప్పి మాటల గారడీ చేయవద్దు .

తృతీయోఽధ్యాయః…కర్మ యోగః..జ్యాయసీ చేత్కర్మణస్తే

అర్జున ఉవాచ.. జ్యాయసీ చేత్కర్మణస్తే మతా బుద్ధి ర్జనార్దన। తత్కిం కర్మణి ఘోరే మాం నియోజయసి కేశవః॥1॥3॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..కర్మయోగము.. అర్జునుడు శ్రీకృష్ణుని సాంగత్యంలో జ్ఞాన పిపాసి అవుతున్నాడు.శుభ పరిణామం కదా!కృష్ణా!ఇంత సేపూ నువ్వు చెప్పింది చూస్తే నాకొకటి అనిపిస్తుంది.కర్మ యోగము కన్నా జ్ఞాన యోగమే గొప్పదని నువ్వు అభిప్రాయపడుతున్నావేమో అనిపిస్తుంది.నిజమేనా?అట్లాంటప్పుడు ఘోర కర్మము అయిన ఈ యుద్ధానికి నన్ను ఎందుకు ప్రేరేపిస్తున్నావు?ప్రోద్బలం చేస్తున్నావు?నన్ను నియోగిస్తున్నావు?నీ మాటలకూ,చేతలకూ తేడా ఎందుకు?

ఏషా బ్రాహ్మీస్థితిః పార్థ

ఏషా బ్రాహ్మీ స్థితిః పార్థ నైనాం ప్రాప్య విముహ్యతి। స్థిత్వాఽస్యామంత కాలేఽపి బ్రహ్మ నిర్వాణ మృచ్ఛతి॥72॥2॥ ఓం తత్సదితి శ్రీమద్భగవద్గీతాసూపవిషత్సు బ్రహ్మ విద్యాయాం యోగశాస్త్రే శ్రీకృష్ణార్జున సంవాదే సాంఖ్య యోగోనామ ద్వితీయోఽధ్యాయః... శ్రీమద్భగవద్గీత..సాంఖ్య యోగము.. శ్రీకృష్ణుడు ఈ శ్లోకంతో సాంఖ్య యోగానికి ముక్తాయింపు చెబుతున్నాడు.అర్జునా!నేను ఇంత సేపు చెప్పింది ఈ బ్రాహ్మీ స్థితి గురించే!ఈ జ్ఞానం పొందిన వారు మోహంలో మునగరు. వారు మరణకాలంలోపల ఈ బ్రాహ్మీస్థితిని పొందగలిగితే చాలు.బ్రహ్మ నిర్వాణ పధం ని పొందగలుగుతారు. ఇట్లు బ్రహ్మ విద్య,ఉపనిషత్తు,యోగశాస్త్రముగా పేరొందిన శ్రీకృష్ణార్జునుల సంవాద రూపమయిన శ్రీమద్భగవద్గీతలో సాంఖ్య యోగము అను రెండవ అధ్యాయము...

విహాయ కామాన్ యస్సర్వాన్

విహాయ కామాన్ యస్సర్వాన్ పుమాం శ్చరతి నిస్పృహః। నిర్మమో నిరహంకారః స శాంతి మధిగచ్ఛతి॥71॥2॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..సాంఖ్య యోగము... శ్రీకృష్ణుడు ఇలా చెబుతున్నాడు.అర్జునా!మనము మొట్టమొదటగా కోరికలకు స్వస్తి చెప్పాలి.అన్ని అరిష్టాలకూ అవే కదా మూల హేతువు.అహంకారం అనేది ఇంకో పెద్ద గుదిబండ.దానిని తీసి ప్రక్కన పెట్టాలి.ఈ రెంటినీ వదలి మోహానికీ,మమకారానికీ స్వస్తి వచనాలు చెప్పాలి.ఇలా ఉండగలిగిన పురుషుడే శాంతిని,మనశ్శాంతినీ పొందగలడు.

అపూర్యమాణ మచల ప్రతిష్ఠం

అపూర్యమాణ మచల ప్రతిష్ఠం సముద్రమాపః ప్రవిశంతి యద్వత్। తద్వత్కామాయం ప్రవిశంతి సర్వే స శాంతి మాప్నోతి న కామకామీ॥70॥2॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...సాంఖ్య యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి చెబుతున్నాడు.అర్జునా!పాండవమధ్యమా!సముద్రం చూడు!ఎంత గంభీరంగా ఉంటుంది కదా!నదీ జలాలు అన్నీ చివరకు చేరేది సముద్రమే కదా!ఓ యమ్మ!ఇన్ని నీళ్ళు నాలోకి వచ్చి కలిస్తే ఎట్లా?అని దిగులు పడుతుందా?లేదు కదా!నిబ్బరంగా ఉంటుంది కదా!చెలియలి కట్ట దాటకుండా గంభీరంగా ఉంటుంది కదా!స్థితప్రజ్ఞుడు అయినవాడు కూడా అలాగే ఉంటాడు.ఎన్ని కోర్కెలు కలిగినా గీత దాటడు.కలత చెందడు.చపలత్వంతో చంచల మనస్కుడు కాడు.భోగలాలస దరి చేరనివ్వడు.నిశ్చలంగా ఉంటాడు.అంటే సముద్రంలాగా ఎన్ని ఆటుపోట్లు వచ్చినా తన ధర్మం తప్పడు.మంచికి చెడుకి మథ్య లక్ష్మణగీత గీచుకుంటాడు.

యా నిశా సర్వభూతానాం

యా నిశా సర్వ భూతానాం తస్యాం జాగర్తి సంయమీ। యస్యాం జాగ్రతి భూతాని సా నిశా పశ్యతో మునేః॥69॥2॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..।సాంఖ్య యోగము.... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి క్రొత్త విషయము చెబుతున్నాడు.అర్జునా!నీకు ఇది తెలుసా?చీకటి,వెలుగు ఉన్నాయి కదా!మాములుగా మనం ఏమి చేస్తాము?వెలుగు,పగలు ఉన్నప్పుడు మనం మెలకువగా ఉంటాము.చీకటి,రాత్రి సమయాలలో నిద్రావస్థలో ఉంటాము.కానీ జ్ఞాని అలా చేయడు.ఏది చీకటో దాని యందు జ్ఞాని మెలకువగా ఉంటాడు.సామాన్యులు మెలకువగా ఉండే సమయం యోగులకు రాత్రితో సమానము.

తస్మా ద్యస్య మహాబాహో

తస్మా ద్యస్య మహాబాహో నిగృహీతాని సర్వశః। ఇంద్రియా ణీంద్రియార్థేభ్యః తస్య ప్రజ్ఞా ప్రతిష్ఠితా॥68॥2॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...సాంఖ్య యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి ముక్కు సూటిగా చెబుతున్నాడు.అర్జునా!ఈ ముసుగులో గుద్దులాటలు అక్కరలేదు.సూటిగా చెబుతాను.విషయాలనుంచి అదే విషయ లాలస నుంచి ఇంద్రియాలను మరలించడం నేర్చుకోవాలి.అలాంటి నిగ్రహ శక్తి కలవాడే స్థిత ప్రజ్ఞుడు కాగలడు.