న హి కశ్చిత్ క్షణమపి

న హి కశ్చిత్ క్షణమపి జాతు తిష్ఠత్య కర్మకృత్। కార్యతే హ్యవశః కర్మ సర్వః ప్రకృతిజైర్గుణైః॥5॥3॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...కర్మ యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి నగ్న సత్యం చెబుతున్నాడు.అర్జునా!నాకు నీకే కాదు.ప్రతి ఒక్కరికీ తెలుసు పనులు చేయకుండా ఒక్క క్షణం కూడా ఎవరూ ఉండలేరు.అవి సంకల్పితమయినవి కానీ,అసంకల్పితమయినవి కానీ!ప్రకృతి ధర్మానికి,ప్రకృతి గుణాలకు బద్ధులై ప్రతివారూ కర్మలు వారి వారికి తగినట్లు చేస్తూనే ఉంటారు.

న కర్మణా మనారంభాత్

న కర్మణా మనారంభా న్నైష్కర్మ్యం పురుషోఽశ్నుతే। న చ సన్న్యసనా దేవ సిద్ధిం సమధిగచ్ఛతి॥4॥3॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...।కర్మ యోగము.. శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడితో అంటున్నాడు. అర్జునా!అర్థం చేసుకునే దానికి ప్రయత్నించు.మనము చేసే పనులు,చెయ్యాల్సిన పనులు,చేయకూడని పనులు చేయక పోవడం వలన నిష్కర్మత సిద్ధించదు.అంటే ఆ పనులన్నీ మనం చేయనట్లుకాదు.అలాగని కర్మలను సన్యసించడం వలన కూడా ముక్తి లభించదు.ఎందుకంటే భౌతికంగా చేయడం కంటే ఆ కర్మల మీద కోరిక ,లాలసే ఎక్కువ ప్రమాదకరము.

లోకేఽస్మిన్ ద్వివిధా నిష్ఠా

శ్రీ భగవానువాచ.... లోకేఽస్మిన్ ద్వివిధా నిష్ఠా పురా ప్రోక్తా మయా నఘా। జ్ఞానయోగేన సాంఖ్యానాం కర్మయోగేన యోగినామ్॥3॥3॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..।కర్మ యోగము. అర్జునుడు అలా అన్నాడని శ్రీ కృష్ణుడు అగ్గి మీద గుగ్గిలం కాలేదు.అవమానం అనుకోలేదు. చిన్నగా చిరునవ్వులు చిందించాడు.అనునయంగా అర్జునుడితో అంటున్నాడు. అర్జునా!పూర్వ కాలంలో నేనే దీనిని రెండు రకాలుగా చెప్పాను.సాంఖ్యులకు జ్ఞాన యోగంగా బోధించాను.యోగులకు కర్మ యోగంగా విడమరచి చెప్పాను.

వ్యామిశ్రేణేవ వాక్యేన

వ్యామిశ్రేణేవ వాక్యేన బుద్ధిం మోహయసీవ మే। త దేకం వద నిశ్చిత్య యేన శ్రేయోఽహమాప్నుయాత్॥2॥3॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...కర్మ యోగము... శ్రీకృష్ణుడు తనకు చెప్పే మాటలు వింటుంటే అర్జునుడికి పిచ్చి రేగి పోతున్నది.ఏ ఒక్కటీ అర్థం కావటం లేదు.ఏదో కొంచెం బోథ పడుతుందిలే అని అనుకునేలోపల ఇంకాస్త ఎక్కువ గందరగోళం అనిపిస్తున్నది.ఇంక ఉండబట్టలేక శ్రీకృష్ణుడితో అంటున్నాడు.ఏంది స్వామీ?ఒక సారి మాట్లాడినట్లు ఇంకే సారి మాట్లాడవు?నీ మాటలతో నా బుర్ర గిర్రున తిరుగుతుంది.ఇంకా ఇంకా అయోమయంలో పడిపోతున్నాను.ఒక సారి జ్ఞానం గొప్పది అంటావు.అది ఒంట పట్టిచ్చుకునేలోపల కర్మ గొప్పది అని అంటావు.నువ్వే ముందర తేల్చుకో ఈ రెండింటిలో ఏది గొప్పది అని.ఆ తరువాత నాకు ఏది శ్రేయస్కరమో చెప్పు.కప్పదాటు వ్యవహారాలు వద్దు సుమా!నాకు ఏది మంచిదో ఖచ్ఛితత్వంతో సూటిగా చెప్పు.అంటే రామబాణంలాగా సూటిగా లక్ష్యం చేరుకోవాలి.అంతేగానీ,ఊరికినే అటు త్రిప్పి,ఇటు త్రిప్పి మాటల గారడీ చేయవద్దు .

తృతీయోఽధ్యాయః…కర్మ యోగః..జ్యాయసీ చేత్కర్మణస్తే

అర్జున ఉవాచ.. జ్యాయసీ చేత్కర్మణస్తే మతా బుద్ధి ర్జనార్దన। తత్కిం కర్మణి ఘోరే మాం నియోజయసి కేశవః॥1॥3॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..కర్మయోగము.. అర్జునుడు శ్రీకృష్ణుని సాంగత్యంలో జ్ఞాన పిపాసి అవుతున్నాడు.శుభ పరిణామం కదా!కృష్ణా!ఇంత సేపూ నువ్వు చెప్పింది చూస్తే నాకొకటి అనిపిస్తుంది.కర్మ యోగము కన్నా జ్ఞాన యోగమే గొప్పదని నువ్వు అభిప్రాయపడుతున్నావేమో అనిపిస్తుంది.నిజమేనా?అట్లాంటప్పుడు ఘోర కర్మము అయిన ఈ యుద్ధానికి నన్ను ఎందుకు ప్రేరేపిస్తున్నావు?ప్రోద్బలం చేస్తున్నావు?నన్ను నియోగిస్తున్నావు?నీ మాటలకూ,చేతలకూ తేడా ఎందుకు?

ఏషా బ్రాహ్మీస్థితిః పార్థ

ఏషా బ్రాహ్మీ స్థితిః పార్థ నైనాం ప్రాప్య విముహ్యతి। స్థిత్వాఽస్యామంత కాలేఽపి బ్రహ్మ నిర్వాణ మృచ్ఛతి॥72॥2॥ ఓం తత్సదితి శ్రీమద్భగవద్గీతాసూపవిషత్సు బ్రహ్మ విద్యాయాం యోగశాస్త్రే శ్రీకృష్ణార్జున సంవాదే సాంఖ్య యోగోనామ ద్వితీయోఽధ్యాయః... శ్రీమద్భగవద్గీత..సాంఖ్య యోగము.. శ్రీకృష్ణుడు ఈ శ్లోకంతో సాంఖ్య యోగానికి ముక్తాయింపు చెబుతున్నాడు.అర్జునా!నేను ఇంత సేపు చెప్పింది ఈ బ్రాహ్మీ స్థితి గురించే!ఈ జ్ఞానం పొందిన వారు మోహంలో మునగరు. వారు మరణకాలంలోపల ఈ బ్రాహ్మీస్థితిని పొందగలిగితే చాలు.బ్రహ్మ నిర్వాణ పధం ని పొందగలుగుతారు. ఇట్లు బ్రహ్మ విద్య,ఉపనిషత్తు,యోగశాస్త్రముగా పేరొందిన శ్రీకృష్ణార్జునుల సంవాద రూపమయిన శ్రీమద్భగవద్గీతలో సాంఖ్య యోగము అను రెండవ అధ్యాయము...

విహాయ కామాన్ యస్సర్వాన్

విహాయ కామాన్ యస్సర్వాన్ పుమాం శ్చరతి నిస్పృహః। నిర్మమో నిరహంకారః స శాంతి మధిగచ్ఛతి॥71॥2॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..సాంఖ్య యోగము... శ్రీకృష్ణుడు ఇలా చెబుతున్నాడు.అర్జునా!మనము మొట్టమొదటగా కోరికలకు స్వస్తి చెప్పాలి.అన్ని అరిష్టాలకూ అవే కదా మూల హేతువు.అహంకారం అనేది ఇంకో పెద్ద గుదిబండ.దానిని తీసి ప్రక్కన పెట్టాలి.ఈ రెంటినీ వదలి మోహానికీ,మమకారానికీ స్వస్తి వచనాలు చెప్పాలి.ఇలా ఉండగలిగిన పురుషుడే శాంతిని,మనశ్శాంతినీ పొందగలడు.