యదా యదా హి ధర్మస్య

యదా యదా హి ధర్మస్య గ్లాని ర్భవతి భారత। అభ్యుత్థాన మధర్మస్య తదాఽఽత్మానం సృజామ్యహమ్॥7॥4॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...జ్ఞాన యోగము... శ్రీకృష్ణుడికి నమ్మకం కుదిరింది అర్జునుడి పైన.తను చెప్పేది అర్థం చేసుకోగలడని,తన మాటలు నమ్ముతున్నాడని.అందుకని చిన్న చిన్నగా లోతుగా చెబుతున్నాడు.అర్జునా!మిత్రమా!నాకు నేనే సృష్టించుకుని,జన్మలు ఎత్తుతూ ఉంటాను అని ఇప్పుడే చెప్పాను కదా!ఎందుకనుకుంటున్నావు?ఓ భరత శ్రేష్ఠా!అధర్మం పెరిగిన ప్రతిసారీ ధర్మం కుంటుపడుతుంది.కృంగిపోతుంది.కృంగిపోయిన ధర్మాన్ని పైకి లేపి,నిలబెట్టాలి కదా!అది ఆషామాషీ వ్యవహారం కాదు కదా!అధర్మం పెచ్చుమీరి,పేట్రేగి పోయే తరుణం వచ్చినప్పుడల్లా నన్ను నేను సృష్టించుకుంటాను.ఇదంతా లోక కళ్యాణం కోసం చేస్తుంటాను.ఎందుకంటే మంచి ఎప్పుడూ మసిబారకూడదు.అధర్మాన్ని పెంచి పోషించేవారిని అణగద్రొక్కాలి.

అజోఽపి సన్నవ్యయాత్మా

అజోఽపి సన్నవ్యయాత్మా భూతానా మీశ్వరోపి సన్। ప్రకృతిం స్వా మధిష్ఠాయ సంభవా మ్యాత్మమాయయా॥6॥4॥శ్రీమద్భగవద్గీత...జ్ఞాన యోగము.. శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి అసలు రహస్యం చెబుతున్నాడు.అర్జునా!నీ అనుమానంలో తప్పులేదు.నిజానికి సరిగ్గా అడిగావు.నిజం చెప్పాలంటే నాకు చావు పుట్టుకలు లేవు.నేను జనన మరణాలకు అతీతుడిని.సమస్త జీవ కోటికి ప్రభువును. అయినా కూడా స్వకీయ ప్రకృతిని ఆశ్రయించి నా మాయతో నాకు నేను జన్మిస్తుంటాను.స్వకీయ అంటే నాకే సొంతము అని అర్థము.

బహూని మే వ్యతీతాని

శ్రీ భగవానువాచ... బహూని మే వ్యతీతాని జన్మాని తవ చార్జున। తాన్యహం వేద సర్వాణి న త్వం వేత్థ పరంతప॥5॥4॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..జ్ఞాన యోగము.. భగవంతుడు అయిన శ్రీ కృష్ణుడికి అర్జునుడు అలా అడుగుతుంటే ముచ్చటేసింది.చిన్నగా చిరునవ్వులు చిందిస్తూ ఇలా అన్నాడు.అర్జునా!నువ్వు ఇప్పుడు అడిగావు కదా!సూర్యుడు ఎప్పుడో పుట్టాడు.మనం ఇప్పటి వాళ్ళం అని.మరి అలాంటప్పుడు నువ్వు మునుపెన్నడో సూర్యుడికి జ్ఞాన యోగం ఎట్లా చెప్పగలవు?అని.సమాథానం చెబుతా విను.నీకు అవగాహన లేదు.కానీ నీకు,నాకు ఈ జన్మ కన్నా ముందర అనేక జన్మలు గడిచాయి.వాటన్నిటి గురించీ నాకు తెలుసు.నీకు తెలియదు ,అంతే!

అపరం భవతో జన్మ

అర్జున ఉవాచ... అపరం భవతో జన్మ పరం జన్మ వివస్వతః। కథ మేత ద్విజానీయాం త్వమాదౌ ప్రోక్తవానితి॥4॥4॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...జ్ఞాన యోగము... ఎప్పుడు అయినా గురువు శిష్యుడి పైన ప్రత్యేక శ్రద్థ చూపిస్తున్నాడు అంటే గర్వ కారణమే కదా!అప్పుడు ఆ శిష్యుడు ఏమి చేస్తాడు?తను చాలా మంచి శిష్యుడిని అని గురువుకు నమ్మకం కుదిరేదానికి ఇంకా కష్ట పడతాడు.ఇక్కడ అర్జునుడి పరిస్థితి కూడా అచ్ఛం అదే!ఎప్పుడైతే శ్రీకృష్ణుడు నీవు నా ప్రియ భక్తుడవు,హితుడవు అనగానే పొంగి పోయాడు.అందుకని నేనే నీకు స్వయంగా యోగము,దానిలోని మర్మాలు చెబుతాను అనగానే ఇంక ఆనందానికి హద్దు లేకుండా పోయింది.శ్రీకృష్ణుడి దగ్గర తన అనుమానాలు వెళ్ళబుచ్చాడు. కృష్ణా!నువ్వు చెప్పేదంతా చాలా బాగుంది.కానీ నాకొక అనుమానముంది.అదేదో అడగమంటావా?సూర్యుడు నిన్నా మొన్నా పుట్టినవాడు కాదు.బహు సనాతనుడు.భూమి పుట్టక ముందునుంచి ఉన్నాడు.నువ్వో?ఈ మధ్యనే మా మధ్యనే పుట్టిన వాడివి.మనమంతా కలిసి ఆడుకున్నాము,పాడుకున్నాము.మరి నువ్వేమో క్రితం ఎప్పుడో ఈ యోగాన్ని సూర్యుడికి చెప్పాను అంటావు.నమ్మమంటావా?నాకు ఏమి నమ్మాలి?ఏమని నమ్మాలి?ఎంతని నమ్మాలి?అర్థం కావటం లేదు.నిజానికి గందరగోళంగా ఉంది.

స ఏవాయం మయాతేఽద్య

స ఏవాయం మయాతేఽద్య యోగః ప్రోక్త స్సనాతనః। భక్తోఽసి మే సఖా చేతి రహస్యం హ్యేతదుత్తమమ్॥3॥4॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..।జ్ఞాన యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికే ఎందుకు భగవద్గీత ఉపదేశించాడు?ఎంతో మందికి ఇంకెన్నో సందర్భాలలో చెప్పి ఉండవచ్చు కదా?ఇలా మనకు అనిపిస్తుంది.మాములుగా గురువు శిష్యులకందరికీ ఒకేసారి పాఠం చెబుతాడు.అందరికీ విడి విడిగా చెప్పడు.కానీ మనిషి అన్న తరువాత ఇష్షాయిష్టాలు ఉంటాయి కదా!తనకు ఇష్టమయిన శిష్యుడికి అర్థం కాలేదు అంటే గురువు ఇంకా నిదానంగా,ప్రక్కనే కూర్చోబెట్టుకుని,విడమరచి మరీ చెబుతాడు కదా!ఇక్కడా అంతే!శ్రీకృష్ణుడు ఆ విషయమే చెబుతున్నాడు. అర్జునా!నువ్వు నా భక్తుడవు.నా హితుడవు.నా సఖుడవు.నా బంథువు కూడా!కాబట్టి అత్యుత్తమమయిన ఆ యోగాన్ని స్వయంగా నీకు చెబుతున్నాను.

ఏవం పరంపరా ప్రాప్తం

ఏవం పరంపరా ప్రాప్త మిమం రాజర్షయో విదుః। స కాలే నేహ మహతా యోగో నష్టః పరంతప॥2॥4॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...జ్ఞాన యోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి అనుమానం తీరుస్తున్నాడు.అర్జునా!నీకు అనుమానంగా ఉంది కదా!అంత పురాతనమయినది ఈ యోగం అంటున్నాడు,మరి నాకెందుకు తెలియదు ఇప్పటిదాకా అని.ఆ అనుమానం కూడా తీరుస్తాను. నిజానికి ఈ జ్ఞాన యోగము పరంపరగా ఒకరి నుంచి ఇంకొకరికి చెప్పబడుతూనే ఉంది అప్పటినుంచీ.రాజర్షులందరికీ తెలిసినదే!కానీ ఇటవలి కాలంలో దీనిని అందరూ యదాలాపంగా తీసుకున్నారు.కాబట్టి కూసింత మరుగున పడింది.అందుకనే నేను చెబుతుంటే నీకు వింతగా,క్రొత్తగా అనిపిస్తున్నది.

ఇమం వివస్వతే యోగం

శ్రీభగవానువాచ... ఇమం వివస్వతే యోగం ప్రోక్తవా నహ మవ్యయమ్। వివస్వాన్ మనవే ప్రాహ మను రిక్ష్వాకవే బ్రవేత్॥1॥4॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...జ్ఞానయోగము... శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి జ్ఞాన యోగం గురించి చెప్పడం మొదలు పెట్టాడు.అర్జునా!నేను నిన్ను యుద్ధం కోసం ప్రేరేపించేదానికి కట్టు కథలు చెప్పడం లేదు.గారడీలు చేయటం లేదు.ఈ జ్ఞాన యోగమనేది చాలా సనాతనమయినది.ఇది వ్యయము కానిది.దీనిని పూర్వమెప్పుడో నేను వివస్వుడు,అనగా సూర్యభగవానుడికి బోధించాను.సూర్యుడు ఇప్పటివాడు కాదు కదా!సూర్యుడు ఒక నక్షత్రము.భూమి పుట్టిన తరువాత,మనుష్యులు పుట్టిన తరువాత,సూర్యుడు ఆ జ్ఞానాన్ని మనువుకు తెలియ చెప్పాడు.అలా సూర్య వంశ రాజు అయిన ఇక్ష్వాకుడికి మనువు చెప్పాడు.