ఏవ ముక్త్వా హృషీకేశం

సంజయ ఉవాచ... ఏవ ముక్త్వా హృషీకేశం గుడాకేశః పరంతపః। న యోత్స్య ఇది గోవింద ముక్త్వా తూష్ణీం బభూవ హ॥9॥2॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...సాంఖ్య యోగము... సంజయుడికి దివ్య దృష్టి ఇచ్చారు కదా సంగ్రామం వివరాలు అన్నిటినీ ధృతరాష్ట్రుడికి చెప్పేందుకు గానూ. సంజయుడు ధృతరాష్ట్రుడికి వివరిస్తున్నాడు.ఓ రాజా!అర్జునుడు పై విధంగా కృష్ణునితో తన మనోదౌర్బల్యాన్ని విశదపరిచాడు.ఆఖరుకు కృష్ణా నేను ఈ యుద్ధం చేయను,చేయలేను,చేయబోను అని ఖరాఖండిగా చెప్పేసాడు.శక్తి విహీనుడై అర్జునుడు రథంలో చతికిల పడ్డాడు.

న హి ప్రపశ్యామి

న హి ప్రపశ్యామి మమాప నుద్యా ద్యచ్ఛోక ముచ్ఛోషణ మింద్రియాణాం। అవాప్య భూమా వసపత్నమృద్ధం రాజ్యం సురాణామపి చాధిపత్యమ్॥8॥2॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...సాంఖ్య యోగము... అర్జునుడు తన మిత్రుడు అయిన శ్రీకృష్ణుడికి తన మనస్సు ఉండే పరిస్థితి వివరిస్తున్నాడు.కృష్ణా!నేను దుఃఖంలో కూరుకుని పోయి ఉన్నాను.ఈ లోకంలోని ఏ విషయం కూడా నన్ను ఈ ద్వంద్వం నుంచి విముక్తి కల్పించే రకంగా కనిపించడం లేదు.నాకు ఈలోకంపైన ఏకచ్ఛత్రాధిపత్యం దక్కినా తుచ్ఛం అనిపిస్తుంది.స్వర్గాధిపత్యం దక్కినా తృణప్రాయం అనిపిస్తుంది.ఈ దుఃఖం నన్ను పీల్చి పిప్పి చేసేస్తున్నది.ఎండగట్టేస్తున్నది.ఊపిరి ఆనటం లేదు.గొంతు పిడచ కట్టుకుపోతుంది.కిం కర్తవ్యం కృష్ణా!!!????

కార్పణ్య దోషోప హత స్వభావః

కార్పణ్య దోషోప హత స్వభావః పృచ్ఛామి త్వాం ధర్మ సమ్మూఢ చేతాః। యచ్ఛ్రేయ స్స్యా న్నిశ్చితం బ్రూహి తన్మే శిష్యస్తేఽహం శాధి మాం త్వాం ప్రపన్నమ్॥7॥2॥ శ్రీమద్భగవద్గీత....సాంఖ్య యోగము... అర్జునుడు ఝంఝాటకం నుంచి బయట పడాలనుకుంటున్నాడు.అందుకని కృష్ణుడిని ఒక రకంగా అర్థిస్తున్నాడు.కృష్ణా!నేను ఈ పనికి మాలిన రాజ్యలోభం,బంధులోభాలతో సతమతమవుతున్నాను.నా మనసుకు దారీ తెన్నూ..।ఏమీ గోచరించడం లేదు.ధర్మనిర్ణయం చేసుకోలేకుండా,అవస్థ పడుతున్నాను.నిన్ను అడుగుతున్నాను.నేను నీకు శిష్యుడిని.నన్ను గట్టుకు చేర్చే బాధ్యత నీదే!నా హితంకోరేవాడివి నీవు.నాకు ఏది మంచిదో నువ్వే తేల్చు.నాకు ఆలోచనల సుడిగుండంలో కొట్టుకుపోతున్నాను అని భయమేస్తుంది.నాకు నీ ఆపన్న హస్తంకావాలి.దాని సహాయంతో నేను గట్టుకు సురక్షితంగా చేరాలి.నాకు చేయి అందించే వాళ్ళు నువ్వు తప్ప ఇంకెవ్వరూ కానరావటం లేదు.ఉన్నా నాకు అఖ్ఖర లేదు.నువ్వే కావాలి.

న చైతద్విద్మః

న చైతద్విద్మః కతరన్నో గరీయో యద్వాజయేమ యదివానో జయేయుః। యానేవ హత్వా న జిజీవిషామ స్తేవస్థితాః ప్రముఖే ధార్తరాష్ట్రాః॥6॥2॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...సాంఖ్య యోగము... అర్జునుడు కృష్ణుడికి నచ్చ చెప్పే ప్రయత్నం చేస్తున్నాడు.కృష్ణా!ఒకటి ఆలోచించు.పోరు సల్పినపుడు విజయం ఎవరిని వరిస్తుందో తెలియదు.యుద్ధం చేసినా మనమే గెలుస్తామనే ధీమా లేదు.అంతోసి దానికి వారిని ఎందుకు చంపాలి?ఎవరిని చంపడం వలన మనకు జీవించాలనే ఇచ్ఛే అడుగంటి పోతుందో ....అటువంటి ధార్తరాష్ట్రులే కదా మన ఎదుట శత్రు పక్షాన ఉన్నది!ఇంక ఏమని అడుగు ముందుకు వేస్తాము?

గురూ న హత్వా హి

గురూ న హత్వా హి మహానుభావాన్ శ్రేయో భోక్తుం భైక్ష్య మపీహలోకే। హత్వార్థ కామాంస్తు గురూ నిహైవ భుంజీయ భోగాన్ రుధిర ప్రదిగ్దాన్।।5॥2॥ శ్రీమద్భగవద్గీత..।।సాంఖ్య యోగము... అర్జునుడు తన భావాలనూ,బాథలను కృష్ణుని ముందు ఏకరువు పెడుతున్నాడు.సఖా!కృష్ణా!నేను ఏమి చెప్పాలనుకుంటున్నానో నీకు అర్థం అవుతుంది కదా!మహానుభావులూ,వృద్ధులు అయిన భీష్ముడు,ద్రోణుడు,ఇతరులనందరినీ చంపడం ఎంత పాపం కదా!వారి తప్పులు ఎన్ని ఉన్నా కూడా!దానికంటే బిక్షమెత్తుకుంటూ నాలుగు ఇండ్లు తిరిగి కడుపు నింపుకోవడం ఎంతో ఉత్తమం కదా! అయినాకూడా అర్థకామములకోసరం గురువులను చంపడం,ఆ రక్తపుకూడు తినటం..।రామ!రామ!ఎంత ఘాతుకం! అలా సంపాదించే భోగభాగ్యాలను నేను ఎలా జీర్ణించుకోగలను?ఎలా సుఖపడుతూ అనుభవించగలను?నువ్వే చెప్పు కృష్ణా?అది సాధ్యమా?అసలు అవసరమా?

కథం భీష్మ మహం సంఖ్యే

అర్జున ఉవాచ... కథం భీష్మ మహం సంఖ్యే ద్రోణం చ మధుసూదన। ఇషుభిః ప్రతియోత్స్యామి పూజార్హా వరిసూదన॥4॥2॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...సాంఖ్య యోగము... అర్జునుడు ఇలా అనుకున్నాడు.నేను భలే చెప్పాను.నా స్నేహితుడు నాతో ఏకీభవిస్తాడు.మేమిద్దరం కలిసి మిగిలిన అందరినీ మా దృక్పథంలోకి తీసుకురావచ్చు. కానీ శ్రీకృష్ణుడు విన్నాడు,కానీ ఒప్పుకోలేదు.శ్రీకృష్ణుడు అతనితో నీఆలోచనా విధానం అంతా తప్పు అనేసరికి అయోమయంలో పడ్డాడు.కానీ ఎక్కడో చిన్న ఆశ!తన దారికి కృష్ణుడు వస్తాడని! అందుకనే ఇంకా ప్రాకులాడుతున్నాడు. కృష్ణా!అది ఎట్లా కుదురుతుంది?ఎలా సాధ్యం అవుతుంది?భీష్ముడు ఎవరు?అందరికీ పితామహుడు!ఆచార్యులు అందరూ నా చిన్నప్పటి నుంచీ గురువులు కదా!వారి పైకి నేను బాణాలు ఎలా సంధించగలను?వారందరూ పూజనీయులు కదా!

క్లైబ్యం మాస్మగమః పార్థ

క్లైబ్యం మాస్మగమః పార్థ నైతత్త్వ య్యుపపద్యతే। క్షుద్రం హృదయ దౌర్బల్యం త్యక్త్వోత్తిష్ఠ పరంతప॥3॥2॥ శ్రీమద్భగవద్గీత...సాంఖ్య యోగము... మాములుగా మనం ఏమి చేస్తాము?మనవాళ్ళు ఎవరైనా డోలాయమానంలో ఉంటే?మనకు మనమే కొంచెం పెద్దరికం తీసుకుంటాము.మనకు తెలిసినంతలో,మన విచక్షణా పరిథికి లోబడి మంచి చెడు చెబుతాము.సరైన నిర్ణయం తీసుకోమంటాము.ప్రక్కదారిలో,తప్పుదారిలో నడవద్దుఅని హితవు చెబుతాము. అట్లాంటిది శ్రీకృష్ణుడికి తెలియని దిశా నిర్దేశమా?అతనికి తెలియని సమన్వయమా? అర్జునుడికి హితవు చెప్పనారంభించాడు. అర్జునా!ఎందుకు ఇంత గందరగోళం పడుతున్నావు?ఏదేదో ఊహించుకుని,ఇంకేదో తర్కం నీకు నువ్వు చెప్పుకుంటూ సమయం వృధా చేయకు. ఇలా నీవు పౌరుషాన్ని కోల్పోవడం నీకు అసలు తగని పని.ఎందుకు మానసికంగా డీలా పడిపోతావు?క్షుద్రమయిన హృదయ దౌర్బల్యాన్ని వదలి పెట్టు.అది నీకు తగదు.ససేమిరా నీకు వన్నె తీసుకురాదు.మనకంటూ ఒక బుద్ది,బుర్ర అనేవి ఉన్నాయి కదా!వాటిని వాడి తెలివి తెచ్చుకో!ముందర లెయ్యి!అలసత్త్వం మానుకో!